गणेश चतुर्थी २०२६: मूर्ती स्थापना मुहूर्त, वेळ आणि आवश्यक पूजा साहित्य

गणेशोत्सव हा आपल्या महाराष्ट्राच्या संस्कृतीचा, भक्तीचा आणि अस्मितेचा प्राण आहे. दरवर्षी भाद्रपद महिन्याच्या शुक्ल पक्षातील चतुर्थी तिथीला घराघरांमध्ये आणि सार्वजनिक मंडळांमध्ये गणपती बाप्पांचे आगमन होते. 'गणपती बाप्पा मोरया, मंगलमूर्ती मोरया!' या जयघोषाने आणि ढोल-ताशांच्या गजराने अवघा आसमंत दुमदुमून जातो. वर्षातील हा काळ सर्वात पवित्र आणि उत्साहवर्धक मानला जातो. यावर्षी म्हणजेच २०२६ मध्ये गणेश चतुर्थी कधी आहे, मूर्ती स्थापना करण्याचा शुभ मुहूर्त कोणता, पूजा विधी काय आहे आणि पूजेसाठी कोणकोणते साहित्य आवश्यक आहे, याबद्दलची सविस्तर व शास्त्रोक्त माहिती आपण या लेखात पाहणार आहोत. हा लेख केवळ माहिती देणारा नसून बाप्पाच्या स्वागताची तयारी करणाऱ्या प्रत्येक कुटुंबासाठी एक परिपूर्ण मार्गदर्शक ठरेल.

या सविस्तर लेखात आपण खालील मुद्यांवर सविस्तर चर्चा करणार आहोत, जेणेकरून तुम्हाला गणेशोत्सवाचे नेटके नियोजन करता येईल:

---

१. २०२६ मध्ये गणेश चतुर्थी कधी आहे? (When is Ganesh Chaturthi 2026?)

यंदाच्या वर्षी गणेश चतुर्थी सोमवार, १४ सप्टेंबर २०२६ रोजी साजरी केली जाणार आहे. भाद्रपद शुक्ल चतुर्थी ही श्री गणेशाची जन्मतिथी मानली जाते. पौराणिक ग्रंथांनुसार, याच दिवशी माता पार्वतीने आपल्या अंगावरील चंदनाच्या लेपापासून बाल गणेशाची निर्मिती केली होती आणि त्यात आपले दैवी प्राण फुंकले होते. जेव्हा भगवान शिवाने बाल गणेशाला पुनरुज्जीवित करून गजमुख (हत्तीचे तोंड) लावले, तेव्हा सर्व देवी-देवतांनी त्यांना विश्वातील 'प्रथमपूज्य' आणि सर्व गणांचे स्वामी म्हणजेच 'गणाधिपती' म्हणून आशीर्वाद दिला. या घटनेची स्मृती आणि आनंदोत्सव म्हणून दरवर्षी भाद्रपद चतुर्थीला गणेश चतुर्थीचा भव्य सण साजरा केला जातो.

पंचांगानुसार मुख्य तिथी आणि वेळा खालीलप्रमाणे आहेत:

• चतुर्थी तिथी प्रारंभ: सोमवार, १४ सप्टेंबर २०२६ रोजी सकाळी ०७:०६ वाजता.
• चतुर्थी तिथी समाप्ती: मंगळवार, १५ सप्टेंबर २०२६ रोजी सकाळी ०७:४४ वाजता.

शास्त्रोक्त नियमांनुसार, ज्या दिवशी सूर्योदयाच्या वेळी चतुर्थी तिथी अस्तित्वात असते, तोच दिवस गणेश चतुर्थी म्हणून मानला जातो. १४ सप्टेंबर रोजी सूर्योदयानंतर लगेचच चतुर्थी तिथी सुरू होत असल्यामुळे, याच दिवशी घराघरांमध्ये बाप्पाच्या मूर्तीची स्थापना करणे पंचांगानुसार शास्त्रोक्त आणि अतिशय शुभ मानले गेले आहे. विशेष म्हणजे, सोमवार हा भगवान शिवाचा वार आहे आणि शिव हे बाप्पाचे पिता आहेत. पित्याच्या वारी पुत्राचे आगमन होणे हा एक अत्यंत दुर्लभ आणि मंगल योग मानला जात आहे. या योगामुळे यंदाच्या गणेशोत्सवात भाविकांमध्ये विलक्षण उत्साह पाहायला मिळत आहे.

---

२. मूर्ती स्थापना आणि प्राणप्रतिष्ठा करण्याचा शुभ मुहूर्त काय आहे? (Best Sthapana & Puja Muhurat 2026)

गणेश चतुर्थीला मूर्ती स्थापना आणि पूजा करण्याचा मुख्य मध्यान्ह शुभ मुहूर्त १४ सप्टेंबर २०२६ रोजी सकाळी ११:१६ ते दुपारी ०१:४४ वाजेपर्यंत असेल. भगवान गणेशाचा जन्म मध्यान्ह काळात म्हणजेच दुपारच्या वेळी झाला होता, म्हणूनच गणेश मूर्तीची स्थापना आणि प्राणप्रतिष्ठा पूजा मध्यान्ह काळात करणे अत्यंत फलदायी, श्रेयस्कर आणि सर्वोत्तम मानले जाते. या शुभ मुहूर्ताचा एकूण कालावधी २ तास २८ मिनिटे आहे.

जर काही भाविकांना वैयक्तिक किंवा व्यावसायिक कारणांमुळे मध्यान्ह काळात स्थापना करणे शक्य नसेल, तर ते खालील पर्यायी शुभ वेळेतही स्थापना करू शकतात:

• सकाळचा शुभ काळ (अमृत चौघडिया): सकाळी ०६:१५ ते सकाळी ०७:४५ वाजेपर्यंत (हा वेळ मूर्ती दुकानातून खरेदी करून घरी आणण्यासाठी अतिशय उत्तम आहे).
• दुपारचा पर्यायी काळ (शुभ चौघडिया): दुपारी ०१:४५ ते दुपारी ०३:१५ वाजेपर्यंत.

काय टाळावे? ज्योतिष शास्त्रानुसार, कोणत्याही शुभ कार्यासाठी 'राहू काळ' वर्ज्य मानला जातो. १४ सप्टेंबर २०२६ रोजी राहू काळ सकाळी ०७:३० ते ०९:०० वाजेपर्यंत असेल. त्यामुळे या विशिष्ट दीड तासाच्या कालावधीत गणपतीची प्राणप्रतिष्ठा किंवा कोणतीही मुख्य पूजा सुरू करू नये, याची नोंद घ्यावी.

---

३. घरी पूजा करण्यासाठी लागणाऱ्या आवश्यक साहित्याची चेकलिस्ट कोणती आहे? (Complete Pooja Samagri Checklist)

गणेश पूजेसाठी शाडू मातीची मूर्ती, लाकडी आसन (चौरंग), कलश, अक्षता, पंचामृत, हळद-कुंकू, जास्वंद फुले, दुर्वा, धूप-दीप आणि नैवेद्यासाठी २1 मोदक आवश्यक आहेत. मूर्ती स्थापनेच्या दिवशी ऐनवेळी धावपळ होऊ नये आणि पूजेमध्ये कोणतीही कमतरता राहू नये म्हणून सर्व पूजा साहित्य आदल्या दिवशीच गोळा करून ठेवणे अत्यंत सोयीचे ठरते. बाप्पाच्या शास्त्रोक्त षोडशोपचार पूजेसाठी खालील साहित्याची आवश्यकता असते:

साहित्य वर्गवारी	आवश्यक वस्तूंची यादी (Pooja Items)	वापर व धार्मिक महत्त्व
आसन आणि सजावट	लाकडी चौरंग किंवा पाट, नवीन लाल किंवा पिवळे वस्त्र, रांगोळीचे रंग, तोरण, फुलांची माळ.	बाप्पाला विराजमान करण्यासाठी स्वच्छ आणि सुंदर जागा तयार करण्यासाठी.
पवित्र कलश	तांब्याचा किंवा पितळेचा तांब्या, १ नारळ, ५ आंब्याची किंवा विड्याची पाने, अक्षता, पाणी.	वरुण देवाचे प्रतीक म्हणून स्थापित करण्यासाठी, जे सकारात्मकता आकर्षित करते.
पंचामृत साहित्य	गायीचे दूध, दही, साजूक तूप, मध आणि पिठीसाखर.	मूर्तीला प्रतिकात्मक स्नान (अभिषेक) घालण्यासाठी लागणारे पवित्र द्रव्य.
मुख्य पूजा द्रव्ये	हळद, कुंकू, अबीर, गुलाल, शेंदूर, अष्टगंध किंवा चंदनाची पेस्ट, कापूस, सुगंधी अत्तर.	बाप्पाला तिलक लावण्यासाठी, मळवट भरण्यासाठी आणि मूर्तीला सुवासिक करण्यासाठी.
वस्त्र व यज्ञोपवीत	कापसाची गेज किंवा लाल धाग्याची वस्त्रमाळ, १ जानवे जोड (जनोई).	बाप्पाला सन्मानाने वस्त्र आणि पवित्र यज्ञोपवीत अर्पण करण्यासाठी.
पान-सुपारी विडा	४ नागोबाची विड्याची पाने, २ सुपाऱ्या, २ बदाम, खारीक, सुके खोबरे आणि नाणी.	गणपतीपूजेत विडा (तांबूल) अर्पण करणे आणि दक्षिणेचे प्रतीक म्हणून ठेवण्यासाठी.
आवडीची पाने व फुले	२१ दुर्वांची जुडी, लाल जास्वंदाची फुले, शमीची पाने, बेल पाने, विविध सुगंधी फुले.	बाप्पाला अत्यंत प्रिय असलेल्या वनस्पती वाहिल्याने सर्व विघ्न दूर होतात.
धूप-दीप व आरती	समई किंवा निरंजन, कापूर, धूप, अगरबत्ती, तेल किंवा साजूक तूप, कापसाच्या वाती, काडेपेटी.	आरती ओवाळण्यासाठी, नकारात्मकता दूर करण्यासाठी आणि प्रकाश निर्माण करण्यासाठी.
महाप्रसाद / नैवेद्य	२१ उकडीचे मोदक (गुळ-नारळाचे सारण असलेले), खडीसाखर, गुळ-खोबरे, फळे, पाणी.	बाप्पाला प्रिय असलेला गोड नैवेद्य अर्पण करण्यासाठी.

---

४. गणपती मूर्तीची स्थापना आणि पूजा करण्याची सोपी शास्त्रोक्त पद्धत काय आहे? (Step-by-Step Ganesha Puja Vidhi)

गणेश मूर्तीची स्थापना करण्यासाठी चौरंगावर तांदळाची रास ठेवून त्यावर मूर्ती बसवावी, त्यानंतर अभिषेक, गंध, वस्त्र, दुर्वा वाहून पूजा करून मोदकांचा नैवेद्य दाखवावा. घरी गुरुजी उपलब्ध नसल्यास, आपण स्वतः अत्यंत श्रद्धेने आणि शुद्ध मनाने खालील सोप्या शास्त्रोक्त पद्धतीने बाप्पाची पूजा करू शकता. देव भक्तीचा भुकेला असतो, त्यामुळे प्रत्येक विधी मनापासून करणे महत्त्वाचे आहे. पूजा विधीचे मुख्य टप्पे खालीलप्रमाणे आहेत:

१. पूर्वतयारी आणि शुद्धीकरण (Purification)

पूजेला बसण्यापूर्वी स्नान करून स्वच्छ, पारंपारिक कपडे (उदा. धोतर, कुर्ता किंवा सोवळे) परिधान करावेत. पूजा करणाऱ्या व्यक्तीने पूर्वेकडे किंवा उत्तरेकडे तोंड करून बसावे. उजव्या हातात थोडे पाणी घेऊन ते स्वतःवर आणि पूजा साहित्यावर शिंपडावे आणि "ॐ अपवित्रः पवित्रो वा सर्वावस्थां गतोऽपि वा। यः स्मरेत्पुण्डरीकाक्षं स बाह्याभ्यन्तरः शुचिः॥" या मंत्राचा उच्चार करून शुद्धीकरण करावे.

२. आसनाची आणि कलशाची मांडणी (Asan & Kalash Sthapana)

लाकडी चौरंग किंवा पाटावर स्वच्छ लाल कापड अंथरून घ्या. पाटावर मध्यभागी तांदळाची रास पसरवून ठेवा. त्यावर बाप्पाच्या मूर्तीची स्थापना करायची आहे. पाटाच्या उजव्या बाजूला तांदळाची एक लहान रास करून त्यावर पाणी भरलेला कलश ठेवा. कलशामध्ये एक नाणे, सुपारी, अक्षता टाका. कलशाच्या तोंडावर आंब्याची ५ पाने गोलाकार रचून त्यावर मध्यभागी नारळ ठेवावा. कलशाला हळद-कुंकू लावून त्याची पूजा करावी.

३. बाप्पाचे आसन ग्रहण व प्रतिष्ठापना (Pranapratishtha)

दुकानातून आणलेली बाप्पाची मूर्ती यात्रेच्या वस्त्रावर किंवा तांदळाच्या राशीवर ठेवावी. मूर्तीचे तोंड पूर्व किंवा उत्तर दिशेला असावे. त्यानंतर मूर्तीच्या हृदयाला किंवा मूर्तीला उजव्या हाताने स्पर्श करून मनात बाप्पाचे ध्यान करावे आणि म्हणावे, "हे देवा, तू या मूर्तीमध्ये वास कर आणि माझ्या पूजेचा स्वीकार कर." या विधीला 'प्राणप्रतिष्ठा' असे म्हणतात.

४. स्नान आणि अभिषेक विधी (Abhishek)

घरातील मातीची किंवा शाडूची मूर्ती असल्यास त्यावर थेट पाणी किंवा पंचामृत ओतू नये, कारण यामुळे मूर्ती विरघळू शकते किंवा तिचा रंग खराब होऊ शोधतो. अशा वेळी एका लहान पळीमध्ये पाणी आणि पंचामृत घेऊन त्यात दुर्वा किंवा फूल बुडवून ते मूर्तीवर हलकेच प्रोक्षण करावे (शिंपडावे). ही केवळ मानसिक स्नानाची प्रक्रिया आहे. जर मूर्ती धातूची किंवा पाषाणाची असेल तर त्यावर आपण थेट अभिषेक करू शकतो. स्नान झाल्यावर मूर्ती स्वच्छ मऊ कापडाने हळुवार पुसून घ्यावी.

५. हळद-कुंकू, गंध आणि वस्त्र अर्पण (Vastra & Gandha)

बाप्पाच्या कपाळावर आणि चरणावर शेंदूर किंवा अष्टगंधाचा टिळा लावावा. हळद आणि कुंकू अर्पण करावे. कापसाची गेज किंवा लाल वस्त्र बाप्पाच्या गळ्यात घालावे. डाव्या खांद्यावरून उजव्या बाजूला जानवे (यज्ञोपवीत) अर्पण करावे. मूर्तीला थोडे सुगंधी अत्तर लावावे.

६. वनस्पती, पत्री व दुर्वा वाहणे (Durva & Flowers)

बाप्पाला दुर्वा अत्यंत प्रिय आहेत. २१ दुर्वांची जुडी एकत्र करून ती बाप्पाच्या चरणावर किंवा डोक्यावर अर्पण करावी (सोंडेवर देखील दुर्वा वाहिल्या जातात). लाल रंगाचे जास्वंदाचे फूल बाप्पाला वाहावे. तसेच शमीची पाने अर्पण करावीत, कारण शमीच्या पानात विघ्न हरण करण्याची शक्ती असते.

७. धूप, दीप आणि नैवेद्य (Dhupa, Dipa & Naivedya)

अगरबत्ती आणि धूप पेटवून मूर्तीला ओवाळावी. समई लावून दिव्याची पूजा करावी. त्यानंतर बाप्पाला २१ उकडीच्या मोदकांचा आणि फळांचा नैवेद्य दाखवावा. नैवेद्य दाखवताना नैवेद्याच्या ताटाभोवती उजव्या हाताने पाणी फिरवून "ॐ प्राणाय स्वाहा, ॐ अपानाय स्वाहा, ॐ व्यानाय स्वाहा, ॐ उदानाय स्वाहा, ॐ समानाय स्वाहा, ॐ ब्रह्मणे स्वाहा" असे म्हणावे, ज्यामुळे बाप्पा तृप्त होतो.

८. आरती व मंत्रपुष्पांजली (Aarti & Mantrapushpanjali)

घरातील सर्वांनी एकत्र येऊन अत्यंत आनंदाने बाप्पाच्या आरत्या कराव्यात. प्रथम 'सुखकर्ता दुःखहर्ता' ही समर्थ रामदास स्वामींनी रचलेली आरती म्हणावी, त्यानंतर 'शेंदूर लाल चढायो' आणि शेवटी घालीन लोटांगण म्हणावे. कापूर पेटवून आरती ओवाळावी. आरती झाल्यावर डोक्यावर अक्षता आणि फुले घेऊन मंत्रपुष्पांजली (ॐ यज्ञेन यज्ञमयजन्त देवास्तारि धर्माणि...) म्हणावी आणि ती फुले बाप्पाच्या चरणी अर्पण करावीत. शेवटी सर्वांनी बाप्पाच्या चरणी नतमस्तक होऊन पूजा संपन्न करावी.

---

५. गणेश चतुर्थीच्या दिवशी चंद्रदर्शन का टाळावे आणि चुकून दिसल्यास काय करावे? (Forbidden Moon Sighting & Remedy)

गणेश चतुर्थीच्या दिवशी चंद्र पाहिल्याने माणसावर खोटे आळ (कलंक) येतात, त्यामुळे चंद्रदर्शन टाळावे आणि चुकून दिसल्यास स्यमंतक मण्याची कथा ऐकावी व मंत्राचा जप करावा. या शास्त्राच्या नियमाला 'मिथ्या कलंक दोष' किंवा 'सियमंतक मणी दोष' असे म्हटले जाते.

चंद्रदर्शन निषेधामागील पौराणिक कथा:

पौराणिक कथेनुसार, एकदा गणेश चतुर्थीच्या दिवशी बाप्पा मोदकांचा आस्वाद घेऊन आपल्या वाहनावर म्हणजेच मूषकावर (उंदीर) बसून जात होते. वाटेत अचानक एक साप आडवा आल्यामुळे उंदीर घाबरला आणि बाप्पा खाली पडले. बाप्पाच्या विशाल शरीरामुळे आणि पोटामुळे ते पडल्याचे पाहून आकाशातील चंद्राला हसू आवरले नाही. चंद्राने बाप्पाचा उपहास केला.

चंद्राचा हा अहंकार आणि चेष्टा पाहून विघ्नहर्त्याला राग आला. बाप्पाने चंद्राला शाप दिला की, "तुला स्वतःच्या रूपाचा आणि तेजाचा खूप अभिमान आहे, म्हणूनच आजपासून जो कोणी भाद्रपद चतुर्थीच्या दिवशी तुझे तोंड पाहील, त्याला समाजात खोट्या आरोपांना सामोरे जावे लागेल आणि त्याला अपकीर्ती सहन करावी लागेल."

१४ सप्टेंबर २०२६ रोजी चंद्रदर्शन टाळण्याची वेळ:

यंदाच्या वर्षी म्हणजेच सोमवार, १४ सप्टेंबर २०२६ रोजी सकाळी ०९:०० ते रात्री ०९:३० या वेळेत आकाशात चंद्राकडे पाहणे टाळावे.

चुकून चंद्रदर्शन घडल्यास करायचे दोष निवारक उपाय:

1. श्रीमद्भागवत पुराणातील 'स्यमंतक मणी' ची कथा वाचावी किंवा ऐकावी (या कथेत भगवान श्रीकृष्णावरही खोटा आरोप झाला होता आणि त्यांनी तो कसा दूर केला, याचे वर्णन आहे).
2. पुढील मंत्राचा श्रद्धापूर्वक १०८ वेळा जप करावा:

   "सिंहः प्रसेनमवधीत्सिंहो जाम्बवता हतः।
   सुकुमारक मा रोदीस्तव ह्येष स्यमंतकः॥"

---

६. इको-फ्रेंडली (पर्यावरणपूरक) गणेशोत्सव का साजरा करावा आणि घरी विसर्जन कसे करावे? (Eco-Friendly Ganeshotsav)

जलप्रदूषण टाळण्यासाठी आणि निसर्गाचे रक्षण करण्यासाठी शाडूच्या मातीची इको-फ्रेंडली मूर्ती वापरावी आणि घरच्या घरी बादलीत विसर्जन करावे. बाप्पा हा स्वतः निसर्गाचे प्रतीक आहे, त्यामुळे त्याचे आगमन निसर्गाला हानी पोहोचवणारे नसावे. प्लास्टर ऑफ पॅरिस (POP) मूर्ती पाण्यात विरघळत नाहीत, तर शाडूची माती पूर्णपणे पाण्यात विरघळते. आपण आपल्या घरी शाडू मातीची मूर्ती कशी बनवावी याचा सविस्तर मार्गदर्शक पाहू शकता.

घरीच विसर्जन करण्याची सोपी पद्धत (Home Immersion):

आपल्या घराच्या गॅलरीत किंवा अंगणात एका मोठ्या स्वच्छ बादलीत किंवा टबमध्ये पाणी भरावे. त्यात फुलांच्या पाकळ्या टाकाव्यात. बाप्पाची शेवटची आरती करून मूर्तीचे पाण्यात विसर्जन करावे. मूर्ती विरघळल्यानंतर ती माती आणि पाणी घरातील तुळशीच्या कुंडीत किंवा बागेतील झाडांना घालावे. यामुळे बाप्पा निसर्गाच्या रूपाने झाडाच्या रूपात आपल्या घरातच राहतो. हा खऱ्या अर्थाने बाप्पाचा आदर ठरेल.

---

७. स्थानिक गणेशोत्सव आणि दर्शन मार्गदर्शक - पुणे व मुंबई विशेष (Local Ganeshotsav & Pandal Darshan Guide)

पुणे आणि मुंबई येथील गणेशोत्सव जगभर प्रसिद्ध असून, स्थानिक मंडळांचे दर्शन घेण्यासाठी लाखो भाविक गर्दी करतात. येथील दर्शन आणि स्थानिक नियोजनाची सविस्तर माहिती खालीलप्रमाणे आहे:

मुंबईतील प्रमुख गणपती मंडळे (Famous Mandals in Mumbai):

मुंबईतील गणेशोत्सव हा अफाट गर्दी, भव्य देखावे आणि नवसाच्या गणपतींसाठी ओळखला जातो. जर तुम्ही मुंबईत दर्शन घेणार असाल, तर खालील मंडळांना नक्की भेट द्या:

• लालबागचा राजा (Lalbaugcha Raja): मुंबईतील सर्वाधिक प्रसिद्ध गणपती. नवसाला पावणारा देव म्हणून याची ख्याती आहे. (नकाशा मार्ग आणि दर्शनाची सविस्तर माहिती आमच्या लालबागचा राजा दर्शन मार्गदर्शकामध्ये पहा).
• जी.एस.बी. सेवा मंडळ (GSB Seva Mandal - King's Circle): मुंबईतील सर्वात श्रीमंत गणपती म्हणून ओळखला जातो, जेथे ५ दिवसांचा वैदिक पद्धतीने उत्सव साजरा केला जातो.
• सिद्धिविनायक मंदिर (Prabhadevi Siddhivinayak): प्रभादेवी येथील जागृत मंदिर जेथे वर्षभर आणि विशेषतः गणेशोत्सवात मोठी गर्दी असते.

पुण्यातील मानाचे आणि प्रसिद्ध गणपती (Famous Mandals in Pune):

पुण्यातील गणेशोत्सवाला मोठा ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक वारसा लाभला आहे. पुण्यात मानाच्या पाच गणपतींना अनन्यसाधारण महत्त्व आहे:

1. कसबा गणपती (Kasba Ganpati) - मानाचा पहिला: पुण्याचे ग्रामदैवत.
2. तांबडी जोगेश्वरी गणपती (Tambdi Jogeshwari) - मानाचा दुसरा: पारंपारिक आणि आकर्षक मूर्ती.
3. गुरुजी तालीम गणपती (Guruji Talim) - मानाचा तिसरा: हिंदू-मुस्लिम ऐक्याचे प्रतीक.
4. तुळशीबाग गणपती (Tulshibaug Ganpati) - मानाचा चौथा: भव्य आणि उंच फायबर मूर्ती.
5. केसरीवाडा गणपती (Kesariwada Ganpati) - मानाचा पाचवा: लोकमान्य टिळकांच्या वास्तव्याने पावन झालेली जागा.
6. श्रीमंत दगडूशेठ हलवाई गणपती (Dagdusheth Halwai): जगातील सर्वात लोकप्रिय गणपती मंदिरांपैकी एक. (दर्शनाचा नकाशा आणि आरतीच्या वेळा आमच्या दगडूशेठ हलवाई गणपती मार्गदर्शकात मिळतील).

तुमच्या सुखकर आणि नियोजनबद्ध दर्शनासाठी, आम्ही मुंबई आणि पुण्याच्या प्रमुख मार्गांचे नकाशे आणि दर्शन वेळापत्रक गणपती दर्शन मार्ग (Darshan Route Map) पानावर उपलब्ध केले आहेत. येथे क्लिक करून तुम्ही तुमचे नियोजन करू शकता.

---

८. गणेशोत्सव २०२६ चे संपूर्ण वेळापत्रक काय आहे? (Ganeshotsav 2026 Complete Calendar)

२०२६ चा गणेशोत्सव १४ सप्टेंबरला स्थापनेने सुरू होऊन २४ सप्टेंबरला अनंत चतुर्दशीला विसर्जनाने संपेल. गौरी आवाहन १७ सप्टेंबरला व पूजन १८ सप्टेंबरला होईल. सविस्तर दिवस व तिथी खालीलप्रमाणे आहेत:

• १. श्री गणेश चतुर्थी (मूर्ती स्थापना): सोमवार, १४ सप्टेंबर २०२६ (शुभ मुहूर्त: सकाळी ११:१६ ते दुपारी ०१:४४ पर्यंत).
• २. दीड दिवसांचे विसर्जन: मंगळवार, १५ सप्टेंबर २०२६ (दुपारनंतर किंवा संध्याकाळी).
• ३. पाच दिवसांचे विसर्जन: शुक्रवार, १८ सप्टेंबर २०२६ (भक्तीभावाने बाप्पाला निरोप).
• ४. ज्येष्ठा गौरी आवाहन (आगमन): गुरुवार, १७ सप्टेंबर २०२६ (अनुराधा नक्षत्रात गौरींचे घरात आगमन). सविस्तर माहितीसाठी आमचा गौरी गणपती पूजन २०२६ मार्गदर्शक वाचा.
• ५. मुख्य ज्येष्ठा गौरी पूजन (महाप्रसाद): शुक्रवार, १८ सप्टेंबर २०२६ (ज्येष्ठा नक्षत्रात गौरींचे पूजन आणि पुरणपोळीचा नैवेद्य).
• ६. गौरी आणि सात दिवसांचे विसर्जन: शनिवार, १९ सप्टेंबर २०२६ (मूळ नक्षत्रात गौरी व बाप्पाला निरोप).
• ७. अनंत चतुर्दशी (१० दिवसांचे विसर्जन): गुरुवार, २४ सप्टेंबर २०२६ (ढोल-ताशांच्या गजरात बाप्पाला पुढच्या वर्षाच्या आशेने निरोप देणे).

---

९. बाप्पासाठी शक्तिशाली मंत्र आणि श्लोक कोणते आहेत? (Powerful Ganesha Mantras & Meaning)

श्री गणेशाच्या पूजेमध्ये गणेश गायत्री मंत्र, गणेश मूळ बीज मंत्र आणि वक्रतुंड महाकाय श्लोक यांचा जप करणे अत्यंत फलदायी मानले जाते. त्यांचे मूळ श्लोक आणि सोपे मराठी अर्थ खालीलप्रमाणे आहेत:

१. गणेश गायत्री मंत्र:

ॐ एकदन्ताय विद्महे वक्रतुण्डाय धीमहि । तन्नो दन्तिः प्रचोदयात ॥

अर्थ: आम्ही त्या एकदंत आणि वक्रतुंड गणेशाचे ध्यान करतो. तो दंतधारी प्रभु आमच्या बुद्धीला सन्मार्ग दाखवून आमचे मार्गदर्शन करो.

२. गणेश बीज मंत्र:

ॐ गं गणपतये नमः ॥

अर्थ: बुद्धी, शुभ कार्य आणि यश देणाऱ्या श्री गणेशाला माझा साष्टांग नमस्कार.

३. शिवपुत्र ध्यान श्लोक:

वक्रतुण्ड महाकाय सूर्यकोटि समप्रभ । निर्विघ्नं कुरु मे देव सर्वकार्येषु सर्वदा ॥

अर्थ: वाकडी सोंड असलेल्या, विशाल शरीर धारण करणाऱ्या आणि करोडो सूर्यांचे तेज असणाऱ्या हे देवा, माझी सर्व कार्ये नेहमी विघ्नविरहित पूर्ण होऊ देत.

---

१०. वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQ - Frequently Asked Questions)

---

---

निष्कर्ष (Conclusion)

गणेश चतुर्थी हा केवळ एक सण नसून तो आनंदाचा, भक्तीचा आणि कौटुंबिक सौख्याचा महासोहळा आहे. सोमवार, १४ सप्टेंबर २०२६ रोजी विघ्नहर्त्याचे स्वागत करताना वरील सर्व विधी आणि नियमांचे भक्तीभावाने पालन करा. बाप्पाची पर्यावरणपूरक मूर्ती घरी आणून पर्यावरणाचे रक्षण करा आणि बाप्पाच्या कृपेने तुमच्या जीवनातील सर्व संकटे आणि विघ्न दूर होऊ द्या.

गणपती बाप्पा मोरया! मंगलमूर्ती मोरया!